pychohealth: Pychohealth Χαρά Παπασαράντη – Ψυχολόγος

Γυναίκα και ψυχογενή βουλιμία

Γυναίκα και ψυχογενή βουλιμία
June 2012

Η συνεχής προσπάθεια των περισσότερων γυναικών να ελέγξουν ή να διατηρήσουν το επιθυμητό βάρος, σχεδόν πάντα γίνεται χωρίς την καθοδήγηση από κάποιον ειδικό. Οι επαναλαμβανόμενες, άστοχες συχνά, προσπάθειες, έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των γυναικών αυτών, και σύμφωνα με τους ψυχολόγους μπορούν να οδηγήσουν κάποιες από αυτές στη ψυχογενή ανορεξία ή βουλιμία.
Στο παρόν άρθρο θα διαπραγματευτούμε τη ψυχογενή βουλιμία.

Δεν είναι εύκολο να χαρακτηριστεί κάποιο άτομο βουλιμικό, υπάρχουν όμως κάποιες βασικές ενδείξεις οι οποίες θα πρέπει να μας υποψιάσουν ότι κάτι συμβαίνει κι ότι πιθανόν να χρειαζόμαστε την συμβουλή ενός ψυχολόγου.

Τις πρώτες υποψίες βουλιμικής τάσης πρέπει να μας προκαλέσουν οι συμπεριφορές με τις οποίες μια γυναίκα θεωρεί ότι μπορεί να μειώσει τις επιπτώσεις από την ανεξέλεγκτη και υπερβολική κατανάλωση φαγητού, κάποιες στιγμές της ημέρας ή και της νύχτας. Η πιο εύκολα αντιληπτή συμπεριφορά της βουλιμικής είναι η πρόκληση εμετού με διάφορες τεχνικές. Επίσης, πολλές φορές θεωρεί πως με την χρήση διουρητικών, καθαρτικών ή με την έντονη γυμναστική θα πετύχει τον σκοπό της.

Είναι ο φόβος να μην πάρει κιλά μετά από τις βουλιμικές της κρίσεις, που την οδηγεί στις παραπάνω συμπεριφορές. Μετά από μια κρίση βουλιμίας είναι πιθανό να απέχει κι εντελώς από το φαγητό για μικρά ή μεγάλα διαστήματα.

Οι λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν μία γυναίκα σε βουλιμική συμπεριφορά είναι κυρίως ψυχολογικοί. Ένας βασικός λόγος είναι ότι αδυνατεί ή δυσκολεύεται να ελέγξει διάφορους τομείς της ζωής της, όπως για παράδειγμα τη δουλειά, τη σχέση με τον σύντροφο, την οικογένεια κλπ.. Οι καταστάσεις αυτές, προκαλούν άγχος και θυμό, με αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές να ‘ξεσπά’ στο φαγητό. Ψάχνοντας την χαμένη αυτοπεποίθησή της, η βουλιμική γυναίκα, πιστεύει πως είναι κυρίαρχος των καταστάσεων ελέγχοντας το βάρος της με οποιονδήποτε τρόπο.

Γενικότερα θα μπορούσε να πει κανείς, πως οι αγχώδης καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν βουλιμικές κρίσεις. Η αλλαγή δουλειάς, μια προαγωγή, οι εξετάσεις, κτλ., είναι παράγοντες που εύκολα οδηγούν σε κρίσεις μια γυναίκα που έχει τάση βουλιμικής συμπεριφοράς. Μια ερωτική απογοήτευση ή σεξουαλική παρενόχληση, προκαλούν καταστάσεις έντονου στρες, με αποτέλεσμα οι γυναίκες που τα βιώνουν να ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου για την πρόκληση βουλιμικών κρίσεων. Ακόμα, η γυναίκα μπορεί να βιώνει αρνητικά συναισθήματα για τον εαυτό της, ότι είναι αβοήθητη, με χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ότι απεχθάνεται την εικόνα του σώματός της.

Η οικογένεια, είναι ένας από τους παράγοντες που επίσης μπορεί να επηρεάσει μια γυναίκα. Για παράδειγμα, η άποψη των γονιών για το πώς πρέπει να είναι η εξωτερική εμφάνιση αλλά και οι διατροφικές τους συνήθειες, είναι καταστάσεις που μπορούν να οδηγήσουν υπό προϋποθέσεις σε βουλιμική συμπεριφορά.

Η κουλτούρα της δυτικής κοινωνίας και η προβολή που κάνει στο ‘τέλειο, αδύνατο, σώμα’, σαν πρότυπο ομορφιάς και επιτυχίας, μπορεί επίσης να επηρεάσει.

Οπωσδήποτε θα πρέπει μαζί με όλα τα παραπάνω, να λαμβάνετε υπόψη και ο βιολογικός παράγοντας, ο ρόλος των γονιδίων, των ορμονών και των χημικών ενώσεων στον εγκέφαλο.

Η βουλιμική, αισθάνεται άσχημα για τον εαυτό της και κάποιες φορές αποφεύγει τις κοινωνικές συναναστροφές, γιατί έχει το φόβο ότι θα ξεφύγει με το φαγητό και στη συνέχεια θα πρέπει να κάνει για παράδειγμα εμετό, κάτι που μπορεί να την προδώσει στο περιβάλλον της. Το σώμα, αντιδρά έντονα και αυτό. Εμφανίζει ξηρότητα στο δέρμα, ο κύκλος της περιόδου διαταράσσετε όπως επίσης και οι ορμόνες, ενώ και τα προβλήματα στα δόντια είναι συνηθισμένο φαινόμενο.

Αυτό που προτείνουμε στη γυναίκα που βιώνει κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα και νιώθει κυρίως ότι δεν μπορεί να ελέγξει τη συμπεριφορά της στο φαγητό, είναι να αναζητήσει τη συμβουλή ψυχολόγου. Ο τελευταίος θα τη βοηθήσει να διαχειριστεί τις αγχώδης και δύσκολες καταστάσεις της ζωής της, θα την στηρίξει στο να αντιλαμβάνεται και να φροντίζει το σώμα και γενικότερα τον εαυτό της πιο θετικά. Στόχος του ψυχολόγου, είναι να βοηθήσει τη γυναίκα, να εντοπίσει τις αιτίες που προκαλούν τον λανθασμένο τρόπο συμπεριφοράς. Θα την μάθει να έχει τον έλεγχο όχι μόνο στο φαγητό αλλά και σε άλλους σημαντικούς για εκείνη τομείς της ζωής της.
Η βουλιμία είναι μια ψυχολογική διαταραχή, η οποία μπορεί σχετικά εύκολα να αντιμετωπιστεί, αρκεί η γυναίκα να αναγνωρίσει το πρόβλημα και να μην ντραπεί ή φοβηθεί να ζητήσει βοήθεια.