pychohealth: Pychohealth Χαρά Παπασαράντη – Ψυχολόγος

Η επιτυχία στην ερωτική σχέση

Η επιτυχία στην ερωτική σχέση
June 2012

Κοινή προσδοκία όταν γνωρίζουμε έναν ερωτικό σύντροφο και ξεκινάμε σχέση μαζί του, είναι να πάει καλά. Κάνουμε όνειρα ότι θα συνεχίσουμε μαζί ευτυχισμένοι, θα κατοικήσουμε μαζί, θα είμαστε ερωτευμένοι και ίσως να κάνουμε οικογένεια. Παρόλα τα όνειρα μας, συχνά κάνουμε ακριβώς το αντίθετο για να καταστρέψουμε αυτόν τον δεσμό, όσο κι αν τον θέλουμε! Ό,τι βλέπουμε στη τηλεόραση, διαβάζουμε στα περιοδικά ή και συζητάμε με φίλους για σχέσεις που είναι ευτυχισμένες στον χρόνο, δεν είναι αλήθεια. Η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή και απαιτητική για δυο ανθρώπους που αποφασίζουν να μείνουν μαζί και καλούνται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες σχετικά με τον γάμο, την εργασία, τα οικονομικά και τις κοινωνικές πιέσεις.
Φυσικά υπάρχουν και σχέσεις που είναι πετυχημένες, όμως αυτό θέλει μεγάλη προσπάθεια. Σκοπός μου λοιπόν είναι να αναφερθώ σε δέκα συχνά λάθη που μπορεί να κάνει κάποιος και να καταστρέψει την σχέση του. Πολύ σημαντικό είναι να τα αναγνωρίσετε στην δική σας και να προσπαθήσετε να τα αποφύγετε.

Κακοποίηση. Είναι συχνό φαινόμενο στις σχέσεις δύο ερωτικών συντρόφων, στους γονείς προς τα παιδιά, στους εργοδότες προς τους υπαλλήλους τους. Δεν αναφέρομαι μόνο σε σοβαρή φυσική και συναισθηματική κακοποίηση, αλλά σε αυτή που αφορά μια πιο ήπια και καθημερινή μορφή όπως, λεκτική υποτίμηση, σαρκαστικά σχόλια, άρνηση για επικοινωνία, απόκρυψη συναισθήματος, απειλές για εγκατάλειψη κλπ.
Αμυντική συμπεριφορά. Ο ερωτικός σύντροφός αναγνωρίζει με μεγάλη ευκολία πότε ο άνθρωπός του είναι λάθος και σχεδόν πάντα το επισημαίνει, με την ελπίδα ότι θα το διορθώσει. Θα ήταν πολύ πιο ωφέλιμο για εκείνον αντί να αμυνθεί αμέσως μετά την κριτική του, πρώτα να τον ακούσει και μετά να την αξιολογήσει, με σκοπό να συμφωνήσει μαζί του. Είναι λιγότερο κουραστικό από την καθημερινή ρουτίνα και φθορά της άμυνας….
Ασκώ κριτική. Ενώ η καλοπροαίρετη κριτική πρέπει να είναι καλοδεχούμενη, όταν κάποιος από τους δύο την ασκεί συνέχεια με παράπονα και επισημάνσεις, γίνεται ενοχλητική. Παν μέτρον άριστο! Μερικοί επιμένουν σε αυτήν πιστεύοντας ότι έτσι θα ‘βοηθήσουν’ τον σύντροφό τους, το κίνητρο όμως μάλλον είναι άλλο, δηλαδή, η επιθυμία να ελέγξουν και να αλλάξουν την συμπεριφορά ή και στοιχεία της προσωπικότητας του άλλου, για να ικανοποιήσουν την δική τους ιδανική εικόνα, τα δικά τους πιστεύω και θέλω. Από την άλλη, κάποιος μπορεί να μην κριτικάρει ανοιχτά αλλά να την κρατά μέσα του και για κάποιον ασήμαντο λόγο να ξεσπά με θυμό ή απλά να αρνείται να δώσει θετικό συναίσθημα.
Είμαι συνέχεια ‘ο σωστός’. Το να προσπαθεί κάποιος και να πιστεύει εντέλει ότι είναι και κάνει το σωστό, σημαίνει ότι ο σύντροφός του είναι σχεδόν πάντα ‘ο λάθος’! Πολλοί απεχθάνονται να τους αποδεικνύει κάποιος ότι είναι λάθος και σιωπούν όταν πραγματικά έχουν άδικο, όμως επιφυλάσσονται ‘να απαντήσουν’ αργότερα στον σύντροφό τους και ίσως με σκληρό τρόπο… Υπάρχει μία έκφραση γι’ αυτό, ‘όταν είσαι λάθος παραδέξου το, όταν είσαι σωστός μην το λες!’.
Εγωισμός. Είναι πραγματικά καταστροφικό για την σχέση να σκέφτεται κάποιος πώς θα επιτύχει μόνο τα δικά του θέλω, επιθυμίες και ανάγκες. Πώς θα τα κάνει όλα με τον δικό του τρόπο, αδιαφορώντας για τις ανάγκες του άλλου.
Ανειλικρίνεια. Μπορεί ο ένας από τους δύο να μην είναι ικανοποιημένος από τον σύντροφό του και να έχει αμφιβολίες ότι θα πάει καλά η σχέση, κρύβει όμως τον θυμό ή την στενοχώρια μέσα του, λέει ‘αθώα’ ψεματάκια στον άνθρωπό του και προσποιείτε ότι όλα είναι καλά. Ακόμα κι αν δεν αποκαλυφτεί, γνωρίζει πολύ καλά ότι δεν είναι ευτυχισμένος μέσα στην σχέση του, με τον κίνδυνο να φτάσει αργότερα σε συναισθηματικό αδιέξοδο.
Απιστία. Όλες οι σχέσεις ξεκινάνε με όρκους και υποσχέσεις, συχνά όμως ο ένας ή και οι δύο δεν τους ακολουθούν. Δεν αναφέρομαι μόνο στην ερωτική απιστία αλλά και σε όλες τις ‘παραβατικές’ των υποσχέσεων συμπεριφορές, που σκοπό έχουν να θυμώσουν τον άλλον, να τον κάνουν να ζηλέψει, να πονέσει, να φοβηθεί ή και να τιμωρηθεί. Χαρακτηριστική φράση για να το επιβεβαιώσει κάποιος στον σύντροφό του είναι, ‘σχετικά με τις υποσχέσεις που κάναμε στο παρελθόν, τα πράγματα έχουν αλλάξει τώρα…’. Ακόμα κι αν κάτι είναι μόνο στο μυαλό του και δεν έχει περάσει στην πράξη, θα φθείρει την σχέση.
Είμαι ‘ανώτερος’. Ίσως κάποιοι να επιδεικνύουν ότι είναι πιο έξυπνοι, όμορφοι, άξιοι ή πετυχημένοι από τον σύντροφό τους και να επιδιώκουν να είναι πάντα αρεστοί. Να είναι ανταγωνιστικοί, θέλοντας να κερδίζουν πάντα, χωρίς να χαλαρώνουν ποτέ! Ακόμα κι αν ο ένας από τους δυο έχει κάποιο ταλέντο ή κάποια ιδιαίτερη ικανότητα, δεν σημαίνει ότι είναι πιο αγαπητός και πιο άξιος από τον άλλον. Αυτοπεποίθηση δεν σημαίνει είμαι ο καλύτερος κι όλοι οι άλλοι ακολουθούν…
Έχω τον έλεγχο. Πολλές φορές το άτομο μέσα στην σχέση του πιστεύει πως ελέγχοντας τον σύντροφό, τον αποτρέπει από το να εξελιχθεί, αλλάξει, οπότε να τον εγκαταλείψει αργότερα! Προσπαθεί να τον κάνει να σκεφτεί και να αισθανθεί όπως ο ίδιος. Επιθυμία του είναι να τον εξουσιάζει. Ο άλλος μπορεί να μην έρχεται σε αντιπαράθεση, αποφεύγοντας να συγκρουστεί μαζί του αλλά, σίγουρα ο θυμός του θα εκτονωθεί κάποια στιγμή, με κάποια μορφή…
Είμαι απόλυτος. Σημαίνει ότι κάποιος είναι σίγουρος ότι αυτό που σκέφτεται, αισθάνεται και πράττει σχετικά με την σχέση, τον σύντροφό, την ζωή του γενικότερα, είναι το σωστό, δεν χωράει καμία αμφιβολία! Ό,τι μπορεί να τον κάνει να αισθανθεί αδύναμος, το απορρίπτει, το πολεμάει. Ποτέ δεν ζητάει συμβουλή και βοήθεια από τους άλλους. Αυτός είναι ένας σίγουρος τρόπος για να μην μάθει ποτέ κάτι καινούργιο και χρήσιμο, ενώ μπορεί να εξοργίσει τον άνθρωπό του, που έχει όλη την καλή διάθεση να τον βλέπει χαρούμενο και πετυχημένο.

Μπορεί τα παραπάνω λάθη να φαίνονται απλά και κατανοητά, όταν όμως είμαστε μέσα στην σχέση πολλές φορές δεν συνειδητοποιούμε ότι τα κάνουμε κι εντέλει την καταστρέφουμε. Τα μοντέλα συμπεριφοράς που περιέγραψα έχουν την αρνητική και την θετική τους πλευρά, ανάλογα με το που και με ποιον σκοπό τα ακολουθούμε. Για παράδειγμα, ένας γιατρός πρέπει στην εργασία του να είναι σωστός, να έχει τον έλεγχο και να διακρίνεται για τις γνώσεις και την εμπειρία του προς τους ασθενείς. Δυσάρεστες όμως επιπτώσεις θα έχει αν συμπεριφέρεται κατά τον ίδιο τρόπο και στο σπίτι του, εκφράζοντας τον εξουσιαστικό του χαρακτήρα προς την γυναίκα και τα παιδιά του.
Μια πετυχημένη σχέση δεν είναι εύκολη υπόθεση αλλά ούτε και ακατόρθωτη. Χρειάζεται διαρκής προσπάθεια και εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και στον σύντροφό μας. Τα λάθη είναι ανθρώπινα, μαθαίνουμε από αυτά, αρκεί να τα αναγνωρίζουμε και να μην τα επαναλαμβάνουμε.