pychohealth: Pychohealth Χαρά Παπασαράντη – Ψυχολόγος

Τι είναι Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική

Τι είναι Ψυχοθεραπεία και Συμβουλευτική
June 2012

 

Είναι μέθοδοι που στηρίζονται στην ακρόαση και συζήτηση για την αντιμετώπιση ψυχολογικών και ψυχοσωματικών προβλημάτων και αλλαγών, συμπεριλαμβανομένου του βαθύ και παρατεταμένου ανθρωπίνου πόνου, περιστασιακών διλλημάτων, κρίσεων και αναγκών εξέλιξης, καθώς και φιλοδοξίες που στοχεύουν στην συνειδητοποίηση του ανθρωπίνου δυναμικού. Έτσι, μπορούν να διευκολύνουν ανθρώπους με διαταραχές συμπεριφοράς και προσωπικότητας, αλλά και να βοηθήσουν άτομα που αντιμετωπίζουν προσωπικά προβλήματα, τα οποία δεν θεωρούνται απαραίτητα αποτέλεσμα ψυχικής ασθένειας ή σοβαρής ψυχοπαθολογίας (σπουδές, σχέσεις, γάμος, επαγγελματικός προσανατολισμός κλπ.). Σε αντίθεση με τις ιατρικές προσεγγίσεις, οι ψυχολογικές θεραπείες λειτουργούν χωρίς φάρμακα και δεν ασχολούνται μόνο με την διανοητική υγεία αλλά και με άλλες πλευρές της ζωής, όπως την πνευματική, την φιλοσοφική και την κοινωνική.

Η πρακτική της ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής βασίζεται σε πολλές σχολές θεραπείας (ψυχαναλυτική, υπαρξιακή, ανθρωπιστική, συμπεριφορική-γνωσιακή, εκλεκτική κ.ο.κ), που κινούνται σε διαφορετικά πεδία (ατομική, ομαδική, οικογενειακή θεραπεία κ.ο.κ.), με πολλά είδη στόχων και χρήση δεξιοτήτων, ανάλογα με την επιλογή κι εκπαίδευση του θεραπευτή. Έχουν αναπτυχθεί μέχρι σήμερα περίπου 400 σχολές ή αλλιώς θεωρητικές προσεγγίσεις, κατευθύνσεις, θεραπείας. Παρά το γεγονός ότι, η καθεμιά έχει τους δικούς της χαρακτηριστικούς στόχους, ο γενικότερος στόχος της θεραπείας είναι να διευκολύνει την εφευρετικότητα των πελατών, την ενόρασή τους, την ικανότητα τους στην επίλυση προβλημάτων, έτσι ώστε να επιτύχουν την ευτυχία τους. Μερικοί όμως από τους επιμέρους, πιθανούς στόχους είναι:

ΣΤΗΡΙΞΗ
Η διατήρηση της τρέχουσας δύναμης του εγώ και των ικανοτήτων αντιμετώπισης, χωρίς την προσπάθεια δημιουργίας αποκαλύψεων ή προκλήσεων. Μπορεί να είναι μακροπρόθεσμη ή βραχυπρόθεσμη στήριξη στην διάρκεια κρίσεων. Έχει την μορφή θερμής, μη επικριτικής ακρόασης και ενθάρρυνσης, ενώ παραμένει πειθαρχημένη κι επαγγελματική, ξεκομμένη από συμπάθεια ή φιλιά. Στόχος είναι να στηρίξει το άτομο στη διάρκεια μιας δύσκολης περιόδου και/ή προς μια θέση ανεξαρτησίας ή ετοιμότητας για μια πιο απαιτητική θεραπεία.

ΨΥΧΩ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ
Η ψυχολογική πρακτική που αφορά την κατάλληλη παροχή πληροφοριών, την διανομή ερωτηματολογίων, την εκπαίδευση σε ικανότητες ζωής, την εκπαίδευση στην θετική σκέψη και χαλάρωση, τα προγράμματα εμπλουτισμού του γάμου, την εκπαίδευση στην αποτελεσματικότητα στο ρολό του γονέα, τα προγράμματα πρόληψης υποτροπών, την εκπαίδευση για την διαχείριση του άγχους κ.ο.κ. Όλα στοχεύουν στο να εντοπίσουν πεδία συμπεριφοράς που επιδέχονται βελτίωση και να διδάξουν προσωπικές δεξιότητες σε διαφόρους τομείς της ζωής. Στόχος δεν είναι να αποκαλυφθεί ενδεχόμενη ψυχοπαθολογία, αλλά να διευκολυνθεί άμεσα η γνωστική, συμπεριφορική και διαπροσωπική λειτουργικότητα έτσι ώστε, να βοηθηθούν οι πελάτες στην αντιμετώπιση προκλήσεων εξέλιξης, εξοπλίζοντας τους με συγκεκριμένες τεχνικές και φιλοσοφίες τέτοιας αντιμετώπισης.

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΠΑΡΟΧΗ ΠΟΡΩΝ
Η συμβουλευτική που βοηθά τον πελάτη βραχυπρόθεσμα να προσαρμοστεί σε μια κατάσταση, κάτι που μπορεί να περιλαμβάνει στοιχεία θεραπείας στήριξης, ικανότητες επίλυσης προβλημάτων, εκπαίδευσης στην θετική σκέψη, παροχή σχετικών πληροφοριών με την κατάσταση ή γενικότερες που αφορούν την πρόοδο του.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 
Η άμεση παρέμβαση και στήριξη ατόμων μετά από μεγάλης ή μικρής κλίμακας καταστροφές αλλά και προσωπικές. Δίνεται ευαίσθητη, μη παρεμβατική ψυχολογική ενδυνάμωση, από την πρώτη στιγμή, για να αποφευχθούν οι ψυχοπαθολογικοί συσχετισμοί. Η επέμβαση σε στιγμή κρίσης στοχεύει πρωταρχικά στην αποκατάσταση του επιπέδου λειτουργικότητας του ατόμου, που υπήρχε πριν από την κρίση.
ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ
Η εξέταση μιας συγκεκριμένης κατάστασης ζωής ή ενός διλήμματος του πελάτη, έτσι ώστε να επιλέξει την επιθυμητή απόφαση. Διευκολύνεται στην εξερεύνηση των ζητημάτων από συναισθηματικής και πρακτικής πλευράς. Μέρος της διαδικασίας είναι η αντιμετώπιση του άγχους ή κάποιας απώλειας και η υιοθέτηση μιας φιλοσοφίας και τεχνικών επίλυσης προβλημάτων, σαν εργαλεία ζωής και μετέπειτα δράσης.

ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ.
Ο εντοπισμός της προβληματικής συμπεριφοράς και η μείωσή της ή η κατάργησή της. Ένα σύμπτωμα αποτελεί μία δυσάρεστη ή ενοχλητική αλλαγή σε μια κατάσταση που εκδηλώνεται στην διάρκεια μιας κρίσης, ανικανότητα κανονικής λειτουργίας, φαινομενικά ανεξήγητα σωματικά φαινόμενα κ.ο.κ. Κατά συνέπεια, το άτομο όταν επισκέπτεται τον ειδικό θέλει να δει τα συμπτώματά του να εξαφανίζονται, να επιστρέψει στον φυσιολογικό τρόπο λειτουργίας και στην εικόνα που έχει για τον εαυτό του. Για μερικούς θεραπευτές αυτά τα προβλήματα είναι σαν την κορυφή του παγόβουνου, επιδιώκοντας έτσι την ανακάλυψη των κρυφών, ασυνείδητων συγκρούσεων για την εξάλειψη του συμπτώματος.

ΕΝΟΡΑΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
Η επίτευξη όλο και βαθύτερης ενόρασης, η διαρκής κατανόηση του ίδιου του εαυτού, για να ερμηνευτεί το πώς προκύπτουν οι συγκρούσεις, οι δυσλειτουργικές σκέψεις και συμπεριφορές στις παρούσες συνθήκες ζωής. Στόχος να επισημανθούν τα κίνητρα, τα αίτια της επίμονης αντιπαραγωγικής συμπεριφοράς στο σήμερα.

ΑΥΤΟΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ
Στόχος η μεγαλύτερη αυτεπίγνωση ή αυτογνωσία, για να γίνει κανείς ένα καλύτερο άτομο, για να λειτουργεί πλήρως το ατομικό του δυναμικό. Οι έννοιες της ωριμότητας, της ατομικότητας, της εξεύρεσης του πραγματικού εαυτού, της ειλικρίνειας απέναντι σε αυτόν κ.ο.κ. ταιριάζουν όλες εδώ. Η αυτοπραγμάτωση υπάρχει ως μία διαρκείς διαδικασία, είναι περισσότερο μια εκτίμηση του ταξιδιού, παρά μία ανάγκη να φτάσει κανείς στον στόχο.

Οι σύμβουλοι και θεραπευτές έχουν καθήκον να ενδιαφέρονται για τους πελάτες (μένοντας ταυτόχρονα αναγκαστικά απόμακροι μέχρι ορισμένου σημείου σε κάθε περίπτωση) και να μην ασκούν κριτική σε αυτούς. Σκοπός τους εντέλει είναι το τελικό καλό του πελάτη σε ισορροπία με τις δικές του επιλογές.